B&B

หลายสัปดาห์ก่อน บนรถโดยสารคันหนึ่ง ระหว่างทางกลับบ้าน ผมมีโอกาสได้เจอะเจอกับเพื่อนร่วมทางวัยกลางคน ซึ่งเป็นชาวอเมริกันคนหนึ่ง

เราได้พูดคุยแลกเปลี่ยนกันถึงสถานการณ์วุ่นวายที่กำลังเกิดขึ้นกับสังคมการเมืองไทยในขณะนี้ ใช้จ่ายเวลาเฉพาะเรื่องนี้นานร่วมสิบนาที ชาวอเมริกันผู้ซึ่งอยู่เมืองไทยมานานหลายปีถามผมด้วยความแปลกใจมากว่า ทำไมถึงต้องมีคนออกมาขับไล่นายกฯ ด้วย ผมได้แต่ยิ้มๆ และตอบไปอย่างทีเล่นทีจริงว่า คุณเคยได้ยินประโยคที่ว่า ทำอะไรตามใจคือไทยแท้ มาก่อนหรือเปล่า นั่นแหละคำตอบของผม

เขาได้เล่าให้ผมฟังอีกว่า ถ้าเป็นสังคมอเมริกันนะ ปรากฏการณ์เช่นนี้ไม่มีทางที่จะเกิดขึ้นมาได้เลย เพราะอะไร ก็เพราะคนอเมริกันโดยทั่วไปมีสำนึกประชาธิปไตยอยู่ในจิตวิญญาณ ทุกคนรับรู้ถึงขอบเขตในเชิงสิทธิเสรีภาพของตัวเอง หากเขาไม่พอใจกับผู้นำในเรื่องใด เขาก็พร้อมที่ออกมาเรียกร้องในส่วนนั้น เขาตอกย้ำว่าเฉพาะในส่วนนั้นเท่านั้น คนอเมริกันมิบังอาจที่จะไปขับไล่ผู้นำซึ่งมีที่มาจากประชาชนทั้งหมดทั้งมวลได้

ผมถามกลับไปว่า แล้วถ้าบังเอิญเราเกิดพลาดดันได้ผู้นำที่เลวขึ้นมาหล่ะ จะทำอย่างไร เขาตอบกลับมาว่า คนอเมริกันศรัทธาในรัฐธรรมนูญของตนเองอย่างมาก เพราะรัฐธรรมนูญนับเป็นกฎหมายสูงสุด ใครๆ ก็ต้องเคารพ มีอะไรก็ต้องว่ากันไปตามกติกา เขาว่ามาอย่างนี้ (ดูล้อมกรอบข้างท้าย)เขาลองย้อนถามผมว่า ผมยังจำกรณีความสัมพันธ์ทางเพศอันอื้อฉาวระหว่างประธานาธิบดีบิล คลินตัน กับนักศึกษาฝึกงานของทำเนียบขาวที่ชื่อโมนิกา ลูวินสกี ซึ่งเกิดขึ้นในช่วงปี 1998 - 1999 ได้หรือไม่ ผมตอบไปว่ายังพอจะจำได้อยู่บ้าง เขาจึงเริ่มเล่าให้ผมฟังว่า ในตอนนั้นสื่ออเมริกาต่างพากันขุดคุ้ยข่าวนี้กันยกใหญ่ เมื่อความจริงเริ่มปรากฏ ความนิยมในตัว คลินตันตกต่ำมาก คนส่วนใหญ่หันมาตั้งคำถามถึงจริยธรรมในตัวผู้นำอย่างคลินตันว่า ยังมีความชอบธรรมอยู่อีกหรือไม่ บางฝ่ายถึงกับออกมาเรียกร้องให้ลาออก คงไม่ต่างไปจากสถานการณ์ที่นายกฯ ของเรากำลังโดนเล่นงานอยู่ในตอนนี้นัก แม้คลินตันจะไม่ลาออก แต่ที่สุดคลินตันในฐานะประธานาธิบดีก็ถูกสภาผู้แทนราษฎรลงมติกล่าวโทษว่าให้การเป็นพยานเท็จและขัดขวางกระบวนการยุติธรรม เนื่องด้วยกรณีอื้อฉาวนี้ แต่เอาเข้าจริง คะแนนเสียงในชั้นวุฒิสภา ซึ่งถือว่าเป็นผู้แทนปวงชนที่มาจากทุกมลรัฐ กลับได้ไม่ถึง 2 ใน 3 ในที่สุด เขาจึงไม่มีความผิด และพ้นโทษ โดยที่ไม่ต้องออกจากการเป็นประธานาธิบดีก่อนวาระอันควร แล้วทุกอย่างก็จบ กระแสต่อต้านก็สงบลง เพราะประชาชนยอมรับในตัวระบบ เมื่อกระบวนการสิ้นสุดลงอย่างนี้ คลินตันจึงยังมีความชอบธรรมในตำแหน่งอยู่ ผลออกมาเช่นนี้ทุกฝ่ายจึงยอมรับกันได้

เขากล่าวทิ้งท้ายก่อนจากกันว่า ทุกวันนี้เขาเองก็ไม่พอใจประธานาธิบดีคนปัจจุบันของเขาในหลายๆ เรื่อง แต่เขาก็คงจะได้แต่อดทนรอ รอให้ถึงวันที่ท่านๆ นี้จะต้องไป ไปตามวิถีทางของระบบ ซึ่งก็คงจะอีกไม่นานเท่าใดนัก

ผมนิ่งเงียบ ได้แต่นั่งภาวนาให้ระบบมันได้ทำหน้าที่พิสูจน์ตัวเองอีกครั้ง พิสูจน์ว่ามันไม่มีทางตันใดเลยภายใต้ระบอบประชาธิปไตยอย่างหลายฝ่ายมักกล่าวอ้างกัน ทั้งที่ท่านนายกฯ ก็ได้ประกาศ เว้นวรรค ไปแล้วก็ตามที

>>> รัฐธรรมนูญอเมริกันฉบับที่ว่านี้เป็นฉบับเดียวกันกับที่ได้ประกาศใช้มาตั้งแต่เมื่อสองร้อยกว่าปีที่แล้วจนถึงปัจจุบัน มีบทบัญญัติเพื่อการถอดถอนข้าราชการจากตำแหน่งหน้าที่ ในกรณีที่กระทำมิชอบ หรือ ผิดวินัยอย่างร้ายแรง โดยกระบวนการฟ้องขับจากตำแหน่งเอาไว้อย่างรัดกุม ตามความในมาตรา 2 อนุมาตรา 4 มีว่า ประธานาธิบดี รองประธานาธิบดี และข้าราชการทุกคนของสหรัฐจะต้องออกจากตำแหน่งหากถูกฟ้องขับจากตำแหน่ง และถูกตัดสินว่ากระทำผิดฐานกบฏ รับสินบน หรือประกอบอาชญากรรมร้ายแรง และความผิดทางอาญาอื่นๆ โดยที่สภาผู้แทนราษฎรมีสิทธิแต่เพียงสภาเดียวที่จะฟ้องร้องกล่าวหาว่าข้าราชการประพฤติมิชอบ ด้วยการอาศัยเสียง 2 ใน 3 ของสมาชิกสภาฯ เสนอเป็นร่างกฎหมาย ให้มีการ Impeachment ต่อจากนั้น ข้าราชการผู้ถูกกล่าวหาจะถูกพิจารณาคดีในวุฒิสภาต่อไป โดยให้วุฒิสภาเป็นผู้สอบสวนข้อเท็จจริง (เสมือนคณะลูกขุน) ดังนั้น วุฒิสภาจึงมีอำนาจแต่เพียงสภาเดียวที่จะพิพากษาตัดสินว่าข้าราชการผู้นั้นมีความผิดหรือไม่ หากตัดสินว่ามีความผิด โดยอาศัยเสียงลงมติถอดถอน 2 ใน 3 ของสมาชิกสภาฯ ข้าราชการผู้นั้นก็จะต้องถูกถอดออกจากตำแหน่งไป ***

>>> และรัฐธรรมนูญของไทยฉบับปัจจุบันก็รอบคอบพอ จึงได้กำหนดมาตรการในทำนองดังกล่าวเอาไว้เช่นกัน ปรากฏอยู่ในหมวด 10 การตรวจสอบการใช้อำนาจรัฐ ส่วนที่ 3 การถอดถอนออกจากตำแหน่ง ไล่เรียงตั้งแต่มาตรา 303 ถึงมาตรา 307 ด้วย ***

ณัฐกร วิทิตานนท์